Op 4 mei herdenken we in Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen. Op 5 mei vieren we de vrijheid maar op 5 december vieren we een feest waarin slachtoffers van de Trans-Atlantische slavenhandel en anti-zwart racisme jaarlijks worden gedehumaniseerd.
Een van de redenen dat de Joodse Holocaust en de Tweede Wereldoorlog kon gebeuren is omdat Hitler en de nazi's propaganda gebruikten om het volk met rassentheorieën te indoctrineren, theorieën die nu bekend staan als wetenschappelijk racisme. Men geloofde dat mensen op basis van biologische en genetische factoren in rassen te categoriseren waren, dat het "arische ras" superieur was en dat volken die daar niet toe behoorden minderwaardig waren. Joden, Afrikanen, Arabieren, homoseksuelen, Roma, Sinti, Slavische volkeren werden als inferieure rassen gezien die een bedreiging vormden voor de "Volksgemeinschaft" (volksgemeenschap) en het "Herrenvolk" (meesterras).
De nazi's gebruikten bestaande stereotypen van joden en andere volken om een "wij" vs. "zij" gevoel te versterken en de "ander" als een bedreiging te zien. Zo gebruikten ze stereotype beelden en illustraties van joden met een grote neus en een Davidster, een stereotiep beeld dat vandaag taboe is geworden. Zwarte mensen werden met een pikzwarte huid en dikke (rode) lippen afgebeeld. Zwarte muziek, jazz, was voor de nazi's aan de macht kwamen populair in Duitsland maar het werd door de nazi's als "corrupte negermuziek" gezien. De nazi's zagen "negers" als een minderwaardig ras. In Mein Kamp schreef Hitler het volgende over zwarte Duitsers:
"De joden brachten de neger aan de Rein met als duidelijk doel de verbastering van het door hun gehate witte ras"
Er waren relatief weinig zwarte mensen in Duitsland, men schat dat er tussen de 20.000 en 25.000 zwarte mensen waren. Veel van hen hadden tijdens de Eerste Wereldoorlog met de geallieerden meegevochten of waren kinderen van zwarte soldaten en witte Duitse vrouwen. Deze kinderen werden door de nazi's "Reinlandbastaards" genoemd die de raciale puurheid van het "arische ras" bevlekten. Ook woonden er Afrikanen uit Duitse kolonies zoals Namibië waar Duitsers tussen 1904 en 1908 een genocide op de Herero en Namabevolking hadden gepleegd die naar schatting 80.000 mensen het leven koste. Witte Duitse vrouwen met zwarte kinderen werden gezien als een "rassenschande" en volksverraders. Hoewel zwarte mensen, mede vanwege het geringe aantal, niet systematisch werden vernietigd zoals de joden zijn veel ook slachtoffer geworden van o.a. gedwongen sterilisatie, executie en medische experimenten.
Mensen stellen vaak de vraag hoe het mogelijk was dat miljoenen Duitsers medeplichtig waren aan één van de grootste misdaden tegen de menselijkheid dat tot miljoenen doden heeft geleid. Hitler schreef dat hij geïnspireerd was door het Britse kolonialisme in India en de genocide op de inheemse Amerikanen ("Indianen"). Anti-koloniale denkers Aimé Cesare en Franz Fanon stelden dat het geweld dat de nazi's in Europa, op witte mensen, uitvoerden al eeuwenlang in verre "exotische" kolonies werd uitgevoerd op mensen die als de "andere" werden gezien. Door expliciete en subtiele indoctrinatie en propaganda waarin groepen mensen als minderwaardige karikaturen werden neergezet werd dit geweld genormaliseerd en gelegitimeerd. Hitler zei hierover:
"Maak de leugen groot, houd het simpel, blijf het herhalen en uiteindelijk zullen ze het geloven"
Op 4 en 5 mei herdenken we terecht de tragedie van de Tweede Wereldoorlog en de misdaden die de rassentheorieën teweeg hebben gebracht. Laten we dan ook nadenken hoe we op 5 december omgaan met de "ander" in onze huidige samenleving, vluchtelingen, moslims en zwarte mensen die tegen karikaturen en racisme protesteren. Laten we nadenken over de vraag waarom een karikatuur van een jood met een grote neus niet meer acceptabel is maar een karikatuur van een zwarte man met dikke rode lippen en een pikzwarte huidskleur wel. We kunnen niet meer zeggen "wir haben es nicht gewusst".